Hafez

Hafez

(1325 – 1329) Khwāja Shams-ud-Dīn Muḥammad Ḥāfeẓ-e Shīrāzī, own by his pen name Hafez, was a Persian poet who "laud[ed] the joys of love and wine [but] also targeted religious hypocrisy."His collected works are regarded as a pinnacle of Persian literature and are to be found in the homes of most people in Iran, who learn his poems by heart and still use them as proverbs and sayings. His life and poems have been the subject of much analysis, commentary and interpretation, influencing post-14th century Persian writing more than any other author.

 

 

Wild Deer

 

Where are you O Wild Deer?

 

I have known you for a while, here.

Both loners, both lost, both forsaken

The wild beast, for ambush, have all waken

Let us inquire of each other's state

If we can, each other's wishes consummate

I can see this chaotic field

 

Joy and peace sometimes won't yield

O friends, tell me who braves the danger

To befriend the forsaken, behold the stranger

Unless blessed Elias may come one day

And with his good office open the way

It is time to cultivate love

Individually decreed from above

Thus I remember the wise old man

Forgetting such a one, I never can

That one day, a seeker in a land

A wise one helped him understand

Seeker, what do you keep in your bag

Set up a trap, if bait you drag

 

In reply said I keep a snare

But for the phoenix I shall dare

Asked how will you find its sign

We can't help you with your design

Like the spruce become so wise

Rise to the heights, open your eyes

Don't lose sight of the rose and wine

But beware of your fate's design

At the fountainhead, by the riverside

Shed some tears, in your heart confide

This instrument won't tune to my needs

The generous sun, our wants exceeds

In memory of friends bygone

With spring showers hide the golden sun

With such cruelty cleaved with a sword

As if with friendship was in full discord

When flows forth the crying river

With your own tears help it deliver

My old companion was so unkind

 

O Pious Men, keep God in mind

Unless blessed Elias may come one day

Help one loner to another make way

Look at the gem and let go of the stone

Do it in a way that keeps you unknown

As my hand moves the pen to write

Ask the main writer to shed His light

I entwined mind and soul indeed

Then planted the resulting seed

In this marriage the outcome is joy

Beauty and soulfulness employ

With hope's fragrant perfume

Let eternal soul rapture assume

This perfume comes from angel's sides

Not from the doe whom men derides

Friends, to friends' worth be smart

When obvious, don't read it by heart

This is the end of tales of advice

Lie in ambush, fate's cunning and vice.

 

 


آهوی وحشی

-

الا ای آهوی وحشی کجایی

مرا با توسـت چـندین آشـنایی

دو تنها و دو سرگردان دو بیکـس

دد و دامت کمین از پیش و از پـس

بیا تا حال یکدیگر بدانیم

مراد هـم بـجوییم ار توانیم

که می‌بینم که این دشت مشوش

چراگاهی ندارد خرم و خوش

کـه خواهد شد بگویید ای رفیقان

رفیق بیکـسان یار غریبان

مـگر خـضر مـبارک پی درآید

ز یمـن همتـش کاری گـشاید

مـگر وقـت وفا پروردن آمد

کـه فالـم لا تذرنی فرداً آمد

چنینـم هـسـت یاد از پیر دانا

فراموشـم نـشد, هرگز هـمانا

کـه روزی رهروی در سرزمینی

بـه لطفش گفت رندی ره‌نشینی

-

کـه ای سالک چه در انبانه داری

بیا دامی بـنـه گر دانـه داری

جوابـش داد گـفـتا دام دارم

ولی سیمرغ می‌باید شـکارم

بگفـتا چون به دست آری نشانش

کـه از ما بی‌نشان است آشیانش

چو آن سرو روان شد کاروانی

چو شاخ سرو می‌کـن دیده‌بانی

مده جام می و پای گل از دسـت

ولی غافل مباش از دهر سرمست

لـب سر چشمه‌ای و طرف جویی

نـم اشکی و با خود گفت و گویی

نیاز مـن چـه وزن آرد بدین ساز

که خورشید غنی شد کیسه پرداز

بـه یاد رفـتـگان و دوسـتداران

موافـق گرد با ابر بـهاران

چـنان بیرحـم زد تیغ جدایی

کـه گویی خود نبوده‌ست آشنایی

-

چو نالان آمدت آب روان پیش

مدد بخـشـش از آب دیده خویش

نـکرد آن هـمدم دیرین مدارا

مسلـمانان مسـلـمانان خدا را

مـگر خـضر مـبارک‌پی تواند

کـه این تنـها بدان تنـها رساند

تو گوهر بین و از خر مـهره بـگذر

ز طرزی کان نگردد شـهره بـگذر

چو مـن ماهی کلک آرم به تـحریر

تو از نون والقلم می‌پرس تفـسیر

-

روان را با خرد درهم سرشـتـم

وز آن تخمی که حاصل بود کشتـم

فرحبخشی در این ترکیب پیداست

کـه نغز شعر و مغز جان اجزاست

بیا وز نـکـهـت این طیب امید

مـشام جان مـعـطر ساز جاوید

که این نافه ز چین جیب حور است

نـه آن آهو که از مردم نفور است

رفیقان قدر یکدیگر بدانید

چو معلوم است شرح از بر مخوانید

مـقالات نصیحـت گو همین است

که سنگ‌انداز هجران در کمین است